Hướng dẫn Các biện pháp diệt chuột bảo vệ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn phường Kinh Môn năm 2026.
1. Biện pháp vật lý, cơ học (thủ công)
Đây là biện pháp diệt chuột hiệu quả nhất. Cần tiến hành diệt chuột ở tất cả các tổ dân phố, huy động mọi lực lượng (nông dân, học sinh, các đoàn thể…) cùng tham gia diệt chuột.
+ Có thể áp dụng một số biện pháp thủ công để bắt chuột như sau:
+ Dùng đèn để soi bắt chuột vào ban đêm
+ Sử dụng các loại bẫy (bẫy bán nguyệt, bẫy sập, bẫy lồng, bẫy dính) đặt trên lối đi của chuột và nơi chuột gây hại.
Đào bắt, hun khói hoặc đổ nước vào hang chuột cho chuột chạy ra để bắt…
Lưu ý: Nghiêm cấm sử dụng điện để diệt chuột; khi đào bắt chuột phải hoàn trả hiện trạng, không làm ảnh hưởng đến các các công trình thủy lợi, đê, kè, cầu, cống, bờ vùng, bờ thửa…
2. Biện pháp sinh học
- Bảo vệ và nghiêm cấm săn bắt các loài động vật là thiên địch của chuột như: rắn, chim cú mèo, chim cú lợn…
- Khuyến khích phát triển đàn mèo, chó để săn bắt chuột trong các hộ gia đình, khu trang trại…
- Sử dụng thuốc diệt chuột có nguồn gốc sinh học hoặc bả sinh học.
3.Biện pháp hóa học
Sử dụng các loại thuốc diệt chuột trong danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tai Việt Nam, ưu tiên sử dụng một số loại thuốc diệt chuột thế hệ mới an toàn, ít độc hại với người, vật nuôi và môi trường như: Antimice 3DP, CAT 0,25WP, Rat-K 2%DP…
a. Lựa chọn thời điểm để đánh bả: Đánh bả chuột thường đạt hiệu quả cao nhất ở thời kỳ lấy nước, làm đất trước khi gieo cấy lúa vụ Xuân và vụ Mùa tương ứng đợt 1 và đợt 4 trong Kế hoạch.
b. Lựa chọn thuốc: Chỉ sử dụng những loại thuốc diệt chuột nằm trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng ở Việt Nam do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ban hành. Tuyệt đối không sử dụng các loại thuốc cấm, thuốc ngoài danh mục, thuốc hết hạn sử dụng.
c. Lựa chọn mồi làm bả: Để đánh bả đại trà trên diện rộng và hiệu quả tốt,
nên sử dụng thóc ủ mầm (mầm mạ, mống mạ) hoặc thóc luộc nứt vỏ trấu (thóc bung) để trộn mồi diệt chuột. Thông thường 01 kg thóc khô sau khi ngâm ủ mầm hoặc luộc sẽ được khoảng 1,3-1,4 kg mồi để trộn thuốc.
- Cách ủ thóc mầm: Thực hiện như kỹ thuật ngâm ủ mạ. Khi mầm nhú dài từ 2-3mm thì tiến hành trộn thuốc. Trước khi trộn thuốc nên đem mầm thóc xấp qua nước sau đó để ráo rồi mới tiến hành trộn thuốc.
- Cách luộc thóc: Cho thóc vào vào nồi đổ nước ngập thóc, khi nước sôi đun tiếp 30-40 phút sau đó gạn nước và ủ trong thời gian 2-3 tiếng để hạt thóc nở bung là được. Trước khi trộn nên tản thóc để nguội rồi mới tiến hành trộn bả.
d.Kỹ thuật trộn bả (mồi sau khi đã được trộn với thuốc được gọi là bả): Cầnthực hiện trộn thuốc diệt chuột với mồi (mầm mạ hoặc thóc bung) theo tỷ lệ và yêucầu kỹ thuật của từng loại thuốc diệt chuột (theo hướng dẫn của nhà sản xuất).
đ. Chuẩn bị lượng mồi bả: Lượng mồi bả phụ thuộc vào mật độ chuột trên đồng ruộng, mỗi mồi bả nên đặt từ 20-25g; tính toán lượng bả đủ dùng cho mỗi lượt đặt bả, tránh tình trạng thừa thiếu bả.
e. Đặt (rải) bả: Nên đặt bả ở những nơi chuột trú ngụ, đường đi lối lại mà thường xuyên qua: Rìa/ ven bờ, rìa/ ven tường, góc tối, cửa hang, gò, đống, nơi cỏ bị dẫm đạp tạo lối mòn…
f. Thời gian đặt bả: Nên đặt bả vào chiều mát; kiểm tra lại mức độ chuột ăn bả vào sáng ngày hôm sau và bổ sung bả cho đủ lượng các mô đặt bả đảm bảo đủ liều gây chết chuột. Nên tập trung đặt mồi bả đánh chuột đồng loạt trong thời gian tổ chức “Tuần lễ diệt chuột”.
* Một số lưu ý khi đánh bả diệt chuột:
- Nên chọn những ngày khô ráo, không mưa hoặc ít sương để đặt bả diệt chuột để đảm bảo hiệu quả mồi bả.
- Thông báo, truyền thông rộng rãi cho nhân dân ở các khu vực triển khai đánh chuột trước khi rải mồi bả để đảm bảo an toàn cho người và vật nuôi,...
- Người tham gia trộn bả, đặt bả đánh chuột cần thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo hộ an toàn lao động như: đeo khẩu trang, đeo găng tay, kính mắt… không hút thuốc, ăn, uống nước, uống rượu trong thời gian trộn bả, đặt bả.
- Sau khi trộn bả, rải mồi xong phải thu gom vỏ bao bì thuốc diệt chuột, gang tay, nilon dính bả để đúng nơi quy định (bể thu gom) bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hạn chế ô nhiễm môi trường.
- Thường xuyên thu gom xác chuột chết, mồi bả còn lại trên vườn, ruộng sau các đợt đánh bả mang tiêu hủy: đào hố sâu ở khu xa dân cư, xa nguồn nước sau đó bỏ xác chuột chết, bả thừa xuống hố, rồi rắc vôi bột lên trên và lấp đất chặt.
- Khi gặp các trường hợp bị ngộ độc mồi, bả, thuốc diệt chuột cần cấp cứu ngay bằng biện pháp gây nôn, sau đó nhanh chóng chuyển người bị ngộ độc đến cơ sở y tế nơi gần nhất; mang theo vỏ bao bì thuốc diệt chuột gây ngộ độc để cơ quan y tế có biện pháp xử lý kịp
4. Thời điểm diệt chuột
Tổ chức diệt chuột với quy mô tập trung, đồng loạt ở tất cả các tổ dân phố trong năm, cụ thể:
- Vụ Xuân 2026:
+ Đợt 1: Thời điểm lấy nước đổ ải từ (25/01-05/02) năm 2026, chuột di chuyển về các khu gò, đống, bờ mương, bờ ruộng lớn, ven làng, bờ bụi… để tìm kiếm thức ăn và cư trú, vì vậy sử dụng các biện pháp diệt chuột đặc biệt đặt bả tại các địa điểm trên đạt hiệu quả diệt chuột cao.
+ Đợt 2: Sau khi cấy xong lúa vụ Xuân; diệt chuột trên lúa vụ Xuân và cây rau màu vụ Xuân… (cuối tháng 02/2026 đến đầu tháng 03/2026).
+ Đợt 3: thời kỳ lúa xuân đứng cái, làm đòng đến bắt đầu trỗ bông (tháng 4).
- Vụ Mùa năm 2026:
+ Đợt 1: Tổ chức diệt chuột ngay từ đầu vụ sản xuất (đầu tháng 7) bằng bả diệt chuột trên các bờ mương, bờ máng, chân đê, bờ ruộng gần trang trại chăn nuôi, gần khu công nghiệp, cụm công nghiệp, ruộng gần khu dân cư; kết hợp diệt chuột bằng biện pháp thủ công ngay sau thu hoạch lúa vụ Xuân 2026.
+ Đợt 2: Thời kỳ lúa mùa đẻ nhánh rộ (đầu tháng
.
+ Đợt 3: Thời kỳ lúa mùa đứng cái làm đòng đến bắt đầu trỗ (từ đầu tháng 9 đến trung tuần tháng 9) bằng bả diệt chuột, tập trung trên diện tích gieo cấy lúa và rau màu; kết hợp diệt chuột bằng biện pháp thủ công.
-Vụ Đông năm 2026:
+ Đợt 1: Ngay sau khi thu hoạch lúa vụ Mùa và tập trung trồng cây vụ đông tiến hành diệt chuột bằng biện pháp thủ công (đánh bẫy, hun khói, đổ nước, đào bắt…) kết hợp với công tác làm thủy lợi nội đồng, nạo vét kênh mương.
+ Đợt 2: Trước thời điểm thu hoạch và sau khi thu hoạch rau màu vụ Đông đặt bả diệ chuột trên đường đi lại của chuột, gần cửa hang, nơi chuột phá hại và các gò, đống, nơi chuột trú ngụ.
Trên đây là hướng dẫn các biện pháp diệt chuột bảo vệ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn phường Kinh Môn năm 2026.